Yargıtay, emekli maaşlarına yönelik uzun süredir tartışılan bloke uygulamalarıyla ilgili önemli bir içtihat birleştirme kararı aldı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren karara göre, emekli vatandaşlar kredi sözleşmelerinde açıkça onay ve rıza vermeleri halinde maaşlarına bloke konulabilecek.
Daha önce tüketici kredisi kullanan emeklilerin maaşlarına bankalar tarafından doğrudan haciz ya da bloke uygulanamıyordu. Uygulanan işlemler, genellikle mahkeme veya itiraz süreçlerinde iptal ediliyordu. Ancak Yargıtay’ın yeni kararı, bu konuda önemli bir değişikliğe işaret ediyor.
Karara göre, emekliler kredi sözleşmeleri sırasında verdikleri yazılı onay ve talimatlarla, borçları ödenmediği takdirde maaşlarından kesinti yapılmasını kabul etmiş sayılacak. Böylece bankalar, emeklinin açık muvafakati bulunması koşuluyla maaşlara bloke koyabilecek.
Sözleşmeleri Dikkatle Okuyun!
Uzmanlar, bu karar sonrasında emeklilerin kredi başvurularında imzaladıkları her sözleşme maddesini dikkatle incelemeleri gerektiğini vurguluyor. Rıza içeren maddelerin imzalanması halinde, ileride bankalarca doğrudan maaş kesintisi yapılmasının önü açılmış olacak.
Ancak bu durumun uygulamada ne kadar maaş kesintisine yol açacağına dair net bir oran belirtilmiş değil. Örneğin, aylığı 20 bin TL olan bir emeklinin 23 bin TL’lik kredi taksiti bulunuyorsa maaşın tamamına mı yoksa belirli bir kısmına mı bloke konulacağı konusu şu an belirsizliğini koruyor. Bu da ilerleyen süreçte yeni hukuki ihtilafların yaşanabileceğini gösteriyor.
Anayasa ve Sosyal Güvenlik Yasası Ne Diyor?
Yargıtay kararı, Anayasa’nın 48. maddesinde yer alan “çalışma ve sözleşme hürriyeti” ilkesine dayandırılırken, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93. maddesi hâlen maaşlara haczi sınırlayan hükümleri barındırıyor. Ancak bu maddede yapılan 2009 tarihli değişiklikle, borçlunun açık muvafakati bulunması halinde hacze izin verilebileceği de düzenlenmişti.
Yargıtay'ın bu yeni içtihadı, söz konusu maddeyle birlikte değerlendirilerek emeklilerin rızasının bulunduğu durumlarda maaşların da borç teminatı haline gelebileceğini ortaya koyuyor.
Resmiyet Kazandı
Bazı Yargıtay üyelerinin itirazına rağmen, içtihat birleştirme kararı oy çokluğuyla kabul edildi ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
